Les prairies naturelles

Il est question ici de prairies naturelles ; rien à voir avec les prairies artificielles qui étalent aujourd’hui le vert sombre du raygrass survitaminé par les épandages de lisier. Les prairies naturelles sont aujourd’hui le milieu le plus menacé en Bretagne : quand elles n’ont pas été détruites, elles ont été envahies par la végétation faute d’être fauchées ou pâturées. La taille des troupeaux, le poids des machines, l’exiguïté des parcelles et l’emploi du temps infernal de la majorité des agriculteurs ont condamné un nombre considérable de prairies à l’abandon. Pourtant, ceux qui y mettent encore leurs animaux y trouvent de multiples avantages, tant la diversité de la flore peut contribuer à la bonne santé du bétail. Paradoxalement, comme le soulignent les botanistes, les plantes qui poussent dans ces milieux « pauvres » peuvent être très diversifiées, car elles ne développent pas des relations de compétition contrairement aux plantes avides de nitrate et de phosphore des milieux « riches ». On a là un très bel exemple d’un milieu dit « naturel » dont l’existence et le fonctionnement dépendent des activités agricoles et illustrent à quel point il n’y a pas la nature d’un côté et les humains de l’autre.
Certaines prairies naturelles étaient irriguées grâce à d’ingénieux systèmes de rigoles refaites au début de l’hiver de telle sorte que la parcelle était couverte d’une fine pellicule d’eau favorisant la pousse de l’herbe. A la fin de l’hiver, au moment de la soudure, on pouvait ainsi faucher un aliment apprécié par le bétail.
Ar ger naturel, dija, a laka da gompren e komzomp ag un tachad na vez ket labouret e zouar. Setu perag em eus dalc’het ar ger-se : naturel. Pouezuz-braz e veze ar pradaouier er sistem lïezgounid/desav-loened. Ha komz a raimp a zesav-loened kentoc’h, rag doned a rae ar pradoù-se da glokaad ar pezh na c’helle ket ar parkoù labouret produiñ. Rag pa gomzer a bradoù e komzer diouzhtu a dachadoù gwleb. Ne vehe ket bet graet ur prad, mem naturel, en un tachad sec’h. Neuze, hervez ar pezh a welomp, e c’hellomp soñjal eh eus ur wazh pe ur gouver é redeg en tachad-se. Ha mar tremen ur wazh aze e vo kavet pradoù a beb tu dezhi. Perag a beb tu ? A-gaoz ma rae peb gwazh harzoù, gwezharall. Neuze, ar pradoù a welomp aze, a-gleiz, a aparchante d’ur gêriadenn hag a oa a-gleiz hag ar re a-zehoù a aparchante d’ur gêriadenn arall. Interesuz eo, rag evel-se e c’helle an diw gêriadenn en em gavoud, da skwer pa veze an termen da droc’hiñ ar foenn. Setu evid lec’h ar pradoù naturel.
D’ar lïesañ e veze pellig a-walc’h ar wazh a-zoc’h ar gêriadenn (nemed pa veze anw ag ar flourennoù, a vo komzet tuchant anezhe). Neuze e kaver ar pradaouier, pelloc’h eged ar pastelloù-douar labouret. Ha dre ma veze pell ar pradoù, gi e em gave ged ar lannegoù hag ar fraostoù. Setu perag e veze kavet lïez an tri zra-se tolpet. Setu evid ar peb brasañ da ouied.
Lâromp ur sort e oa pouezuz-braz ar pezh a veze degaset ged ar pradoù, da lâred eo ar foenn. D’ar gouiañv ne veze ket eostet netra. Serret e veze ar foenn er solerioù, ha d’ar gouiañv e veze roet d’ar loened. Ha gwelet e vo e vanke foenn meur a wezh e fin ar gouiañv. Kontiñ a rae kalz neuze kaoud foenn a-feson, evid ar roñsed hag evid ar saout ive, gwezhave. Neuze, ar pradoù, kentoc’h pell a-zoc’h ar gêriadenn, a veze tost douzh an tachadoù gwleb, ged ur maezad difer. Rag daw e veze d’ar pradoù resev gouloù ha heol pa veze an termen da sec’hañ ar foenn war ar lec’h. Krennet e veze ar pluennoù, plantet e veze gwez, ingal mui pe vui o uhelder. Hiziw, sur a-walc’h, ne vez ket mui gwelet an traoù-se.
Roet ’m eus ur skwer difer : heni ar flourennoù. Kavet e veze ar flourennoù tost a-walc’h douzh an tïer, ged dour hag a vez mingl adal miz C’hwevrer. Neuze, ged e flourenn, e c’helle ar peizant kaoud geot fresk pa vanke foenn en e soler, da fin ar gouiañv.
Komzet e vo da beb an amzer ag ar flourennoù em livadurioù. Pouezuz e veze ar rannvloazioù en afer-se, ha setu perag e vo sellet ar pezh a zegouezhe er pradoù-se a rannvloaz da rannvloaz.

